De macht van de mythe op het wereldtoneel | Hans Achterhuis en Petran Kockelkoren

Hans Achterhuis en Petran Kockelkoren presenteren een filosofische topweek over wat al jaren een ongekend specialisme van beiden is geworden: de kracht en macht van de mythologie. De cursus is gebaseerd op het splinternieuwe boek 'Ganesha in Sillicon Valley' (oktober 2018) van Petran Kockelkoren.

Het vormt de basis voor een week vol filosofie en mythologie. Achterhuis en Kockelkoren reiken je wetenschappelijke, verrassende en filosofische duidingen aan van oude verhalen en beelden. Het zal je een nieuw filosofisch inzicht geven in het hedendaagse wereldtoneel.

Je bent welkom van 7 tot en met 13 juli 2019.

Petran KockelkorenPetran Kockelkoren

Petran's boek 'Ganesha in Sillicon Valley' is een schitterend, rijk geïllustreerd overzichtswerk. Het boek en de cursus zullen uw kijk op de wereld veranderen. In de cursus traceren de docenten de geschiedenis van onze mythische verbeelding, in antwoord op de mogelijkheden en dreigingen van de globalisering.

 

Het moderne denken bloeit als een vuilnisroos op de composthoop van oudere mythen.

Hoe is de culturele identiteit van de Europeaan gevormd? Kent het oedipuscomplex een tegenhanger in andere culturen? De Australische Aboriginals zingen de wereld tevoorschijn. De Indiase god met het olifantenhoofd Ganesha danst in Silicon Valley. De Grieken schonken ons het homerisch gelach.

Waar de wetenschap de wereld beheersbaar maakt, maakt de mythe haar bewoonbaar.

Hoe modern we ook zijn, we zijn nog altijd in de ban van de mythe. Het is niet terecht dat deze rijke erfenis wordt gebagatelliseerd en dat boeken over mythen in de bibliotheek zo vaak worden ingedeeld bij de sprookjes. Politiek leiders op het wereldtoneel grijpen terug op mythische motieven als ‘de as van het kwaad’ wanneer ze een alibi zoeken voor de strijd. Het verheldert veel als we de huidige geopolitiek leren begrijpen vanuit de mythische beelden die nog steeds onze dromen en emoties aandrijven en die ongemerkt onderduiken in de media en apparaten die we dagelijks gebruiken.

.

Hans en Petran 2017 9Kreta is een magisch eiland met talloze mythische plekken. Zo heb je Kreta nog nooit beleefd.

In het moderne denken wordt de mythe afgeserveerd als een primitief voorstadium van wereldverklaring. De mythe verdient echter eerherstel. Ze volgt eerder een eigen logica: die van de metaforische overdracht van familieverwantschappen op het natuurverstaan. Terwijl de wetenschap de wereld beheersbaar maakt, maakt de mythe haar bewoonbaar. De wetenschap volgt de logica van het redeneren, de mythe die van het beeldrijm. De mythe is nooit verdwenen, maar ondergedoken in kunst en films en digitale media.

Hans en Petran 2017 19

Hans Achterhuis: 'Ik wil graag een belangrijke aanvulling leveren op het al zo rijke en omvattende boek van Petran. En dat is de traditie van de joodse en christelijke mythevorming. De mythische verhalen over de schepping van de wereld, de zondvloed, de stichting van steden en de ondergang van de wereld, die we uit het Midden Oosten kennen, komen allemaal in onze bijbeltekst terug, maar krijgen er vaak een radicaal andere pointe. Die heeft ons als moderne mensen ook net zo sterk gevormd als de mythen die vriend Petran Kockelkoren bespreekt. Dat geldt ook voor de westers-christelijke liefdesmythen uit die middeleeuwen wat betreft onze ideeën over liefde en huwelijk. Ik vind het heel spannend om straks hierover na te gaan denken'. 

 

WEEKPROGRAMMA

Let op: de beide heren sleutelen nog driftig aan het weekprogramma. Er kunnen nog vele wijzigingen/verrijkingen komen. Ook zullen er nog diverse relevante excursies aan het programma woden toegevoegd.

zondag

De cursus begint op zondag om 16.00 uur. Met een smakelijke ontvangst, een doorkijk op de week, een kennismaking met elkaar en de docenten en een korte presentatie over Kreta. Aansluitend diner.

maandag

9.00- 11.00 uur Villa Dio Petres

Petran Kockelkoren:
Mythe is geen wetenschap maar ook geen medicijn. Al eerder hebben denkers de mythe willen rehabiliteren. Carl Gustav Jung en diens navolger Joseph Campbell zien de mythe als een logboek voor heelwording en individuatie. Hun vergelijkende mythologie brengt veronderstelde universele archetypen aan het licht. Daartegenover willen we juist de culturele verscheidenheid van mythen benadrukken. Mythen moeten in hun historische en natuurlijke context worden begrepen. Ze geven namelijk blijk van de ecologische uitdagingen waarop ze een antwoord bieden. Ze bieden bovendien geen sluitend wereldbeeld maar helpen juist om met de hybridiseringen en absurditeiten van cultuuruitwisseling om te gaan. Voorbeelden: Sasabonsam, Vajradaka, Wilgefortis.

Hans Achterhuis:
Ik kijk naar de joodse geschriften van het Oude Testament. Het volk Israël deelt veel mythische verhalen met de buurvolken uit het Midden Oosten, van scheppings- en paradijsverhaal tot de zondvloed en de toren van Babel. Een aantal van deze verhalen wil ik bespreken om te laten zien dat ze binnen de traditie van het monotheïsme van Israël een eigen kritische functie krijgen.

De lunch en middag zijn vrij te besteden

18.00 uur: diner en toepasselijke film op Villa Dio Petres

dinsdag

9.00 - 13.00 uur Villa Dio Petres

Petran Kockelkoren:
Op het wereldtoneel botsen de beschavingen. Dat is ook de titel van een veel geciteerd boek van Samuel Huntington. Hij beweert dat de oorlogsfronten in de huidige tijd niet meer langs de territoriale grenzen van natiestaten lopen, maar dat ze tussen wereldbeschouwelijke invloedssferen liggen, tussen christenen, islam, boeddhisme en jodendom. Deze opvatting hecht teveel belang aan geloofsstelsels en hun onderlinge twistgesprekken en argumentaties. De onuitroeibare mythe berust daarentegen eerder op beeldtaal, emotionele mobilisering, enactments en rituelen. We vergelijken het westerse model voor identiteitsvorning – Oedipus – met dat uit uit India –Ganesha.

Hans Achterhuis;
De Duitse filosoof Karl Jaspers muntte in het midden van de vorige eeuw het begrip ‘Spiltijd’ voor de periode van ongeveer 900 tot 200 voor Christus. Deze eeuwen vormden volgens hem een scharnierpunt in de geestelijke ontwikkeling van de mensheid. Karen Armstrong werkt in ‘De grote transformatie’ dit idee verder uit. Ze vergelijkt confucianisme en taoïsme in China, hindoeïsme en boeddhisme in India, monotheïsme in Israël en filosofisch rationalisme in Griekenland. In Israël waren het de profeten die een nieuwe visie op god en mens verkondigden. Hun boodschap vergelijk ik met de drie genoemde andere mythische tradities.

13.00 uur: tocht naar de hoog gelegen vallei van Katharo voor een traditionele lunch.

Corrie Haverkort 2

nabespreking van de ochtend in de vallei van Katharo

Diner op eigen gelegenheid

woensdag

9.00 - 10.30 uur in Dorische stad Lato
Petran Kockelkoren:
Historisch gezien wordt de mythe voorgesteld als een premodern verschijnsel. Dat is ze alleen maar in de achteruitkijkspiegel van de moderniteit. De mythe bestond niet voor ze in de Romantiek met terugwerkende kracht in stelling werd gebracht. Geschiedschrijving in termen van cultuurontwikkeling is een 19e eeuwse uitvinding en zulke geschiedschrijving zat aanvankelijk vol met neo-mythische projecties. De archeologiebeoefening van Heinrich Schliemann (Troje en Mycene) en Arthur Evans (Knossos), bijvoorbeeld, zeggen meer over hun eigen tijd dan over de verre voorgeschiedenis.

10.30 - 11.30 uur: bezoek aan 13e eeuwse Byzanthijnse kapel Panagia Kera

panagia kera2fresco in kapel Panagia Kera bij Kritsa

12.00 - 13.00 uur
Hans Achterhuis deel 1:
In de figuur van Jezus van Nazareth worden de mythische motieven uit het Oude Testament vervuld. Tegelijkertijd komen in de dood en opstanding van Jezus veel andere mythische tradities tot uitdrukking. Die wil ik bespreken aan de hand van twee boeken: de gezaghebbende studie ‘The Historical Jesus’ van Crossan en ‘Jezus van Nazareth’ van Paul Verhoeven. Met name de Nederlandse regisseur blijkt zeer gevoelig voor de mythische motieven in het optreden van Jezus.

13.00 uur: wandeling naar het authentieke dorp Kroustas voor een lunch bij Maria

14.30 uur: Hans Achterhuis deel 2.

Facultatief: wandeling door Minoïsch park boven Kroustas

KroustasHistoric Minoan Parc bij Kroustas

Diner op eigen gelegenheid

donderdag

9.00 - 13.00 uur Villa Dio Petres
Petran Kockelkoren:
Wat kunnen we leren van op de aarde overgebleven stammengemeenschappen, zoals de indianen, de inuiet en de aboriginals? Een romantische opvatting die zelfs nog werd gehuldigd in de tegencultuur van de jaren zestig/zeventig van de twintigste eeuw, stelt dat we een voorbeeld aan hen kunnen nemen omdat ze natuurvriendelijk en holistisch zouden zijn gebleven. Het tegendeel is waar. We kunnen eerder een voorbeeld nemen aan hun vindingrijkheid in cultuurvermenging, cross-overs, en neorituelen. Wat heet vals, wat mag nog ‘authentiek’ heten? We kijken naar airport-art, en Cabinda-deksels. Wat betekent dat voor onze tijd? Kunnen wij nieuwe mythen uitvinden?

Hans Achterhuis
De Franse filosoof Michel Foucault speelt een belangrijke rol in ‘De macht van de mythe’. Van hem verscheen in de zomer van 2018 ‘Les aveux de la chair’ als vierde deel van zijn ‘Geschiedenis van de seksualiteit’. In 2019 verschijnt de Nederlandse vertaling. Het gaat om een verrassende tekst die Foucault rondom 1980 voor zijn vroegtijdige dood begon te schrijven. Centraal staan de ideeën van de christelijke kerkvaders tot en met Augustinus over de omgang met seksualiteit. Het is fascinerend om te ontdekken hoe mythische thema’s uit het vroege christendom de westerse beleving van seksualiteit hebben bepaald.

13.00 uur: quick lunch op Villa Dio Petres

14.00 uur: vertrek naar het idylische dorp Mochlos aan zee.

MochlosMochlos

Tot 17.00 uur is in Mochlos gelegenheid te relaxen en/of te zwemmen

17.00 uur: samenspraak over 'de stand van de week'

19.00 uur: diner aan zee

vrijdag

9.00 - 13.00 uur Villa Dio Petres
Petran Kockelkoren:
Mythen worden meestal voorgesteld als gidsende verhalen. Tegenwoordig zijn mythen veeleer ondergedoken in technische apparaten en de ruimtelijke inrichting van de leefomgeving. Apparaten worden aan lifestyle-design onderworpen, terwijl architectuur in dienst staat van city-branding. Meestal wordt de vrees geuit dat de wereld daardoor overal hetzelfde wordt: een groot consumenten-imperium. De culturele toe-ëigening van zulke verworvenheden kan daarentegen ook leiden tot meer verscheidenheid. We zullen in het licht van lokale remythologiseringen kijken naar de toekomst van de globalisering.

Hans Achterhuis: 
Het moderne individu als mythische figuur. In de kerkelijke traditie van de middeleeuwen kristalliseert zich steeds meer ‘het individu’ uit als een nieuw mythisch geladen fenomeen. Dat zien we bijvoorbeeld bij een theoloog als Abelard, in wiens relatie met Héloïse voor het eerst in de geschiedenis de idee van de romantische liefde tussen twee autonome individuen verschijnt. Filosofen als Kant en Rousseau nemen met hun begrippen van autonomie en authenticiteit deze christelijk geïnspireerde idee over. Hoe verhoudt deze mythische idee, waarin wij als moderne mensen allemaal lijken te geloven met de grote mythische tradities van de mensheid waarin geen of weinig plaats is voor het individu?

13.00 uur: buffetlunch op Villa Dio Petres en afscheidrituelen

19.00 uur: afscheidsdiner

zaterdag

Met het laatste ontbijt eindigt deze week.

Datum 

Je bent welkom van 7 tot en met 13 juli 2019.

Je kamer

Kies voor het gezellige dorpspension Argyro óf voor de luxere zeer rustig gelegen Villa Dio Petres. Ga voor alle details naar alle info over je kamerkeuze.

Prijzen

De prijzen zijn f € 1.272,-- per persoon bij twee personen op een tweepersoonskamer, € 1.339,-- voor een eenpersoonskamer en € 1.399,-- per persoon bij één persoon op een tweepersoonskamer. Dit is voor een (bijna) geheel verzorgde week, exclusief vlucht. 

Transfer van en naar de luchthaven Heraklion
We halen je op van (de luchthaven van) Heraklion en brengen je naar (de luchthaven van) Heraklion voor € 40,-, per persoon, enkele reis. Het is een rit van een uur. Een taxi kost € 75 à € 100 enkele reis. Je kunt ook de regionale bus nemen naar Agios Nikolaos. Die kost € 7,70.
Bij boeking krijg je alle verdere informatie.

Lees meer over onze prijzen.

Een exclusieve week voor een beperkte groep

Het minimaal aantal deelnemers voor deze cursus is 8 en het maximum is 16 deelnemers.

Gastenboek

Lees de ervaringen van eerdere gasten in de gastenboeken van 201320142015, 2016 en 2017.

Wie zijn Petran Kockelkoren en hans Achterhuis?

Lees hier meer over Petran en hier meer over Hans.

Reserveer een plaats voor deze cursus!

Reserveer nu (vragen met * zijn verplicht in te vullen)
  1. Je naam:*
    Voer alstublieft uw naam in.
  2. Man of vrouw?

    maak aub een keuze
  3. Je e-mailadres:*
    Voer alstublieft een geldig e-mailadres in.
  4. Je straat en huisnummer:*
    Voer alstublieft uw adres in.
  5. Postcode én woonplaats:*
    Voer alstublieft de postcode en plaats in
  6. Geboortedatum*
    / / Graag invullen
  7. Je telefoonnummer:*
    Invalid Input
  8. Aantal personen:
    Geef alstublieft het aantal gasten aan.
  9. Bij meer personen: graag de gegevens van de andere gast(-en): naam, - e-mailadres, adres, (mobiel) telefoonnummer, geboortedatum
    Invalid Input
  10. Is vervoer van/naar de luchthaven van Heraklion gewenst? Alleen mogelijk tot max. 3 dagen vóór de aanvangsdatum en tot max. 3 dagen ná de einddatum)

    Geef alstublieft aan of vervoer gewenst is.
  11. Waar gaat je kamervoorkeur naar uit?



    Invalid Input
  12. Op welke plek wil je verblijven? Zie 'Je kamer' bij 'Meer info'.


    Invalid Input
  13. Er is geen lift aanwezig. Wil je daarom een kamer op de begane grond?

    Invalid Input
  14. Er zijn in de omgeving weinig kamers beschikbaar. Zou je eventueel een kamer met een andere cursist(e) willen delen? Dat is uiteraard goedkoper.


    Invalid Input
  15. Zou je willen aangeven hoe je ons gevonden hebt?
    Invalid Input
  16. Opmerkingen.
    Invalid Input
  17. Als je iets om medische of principiële redenen absoluut niet kunt eten, kun je dat hier opgeven. Veganistisch is niet mogelijk.
    Invalid Input
  18. *
    VOER HET NUMMER NOGMAALS IN.